Felsefe Sözlüğü

Açık ve Seçik Kavramlar Nedir

Açık ve seçik kavramlar, Descartes ile felsefe dünyasına girmiştir. Bu kavramlar epistemolojide temelcilik görüşü ile ilgilidir. Temelciliğe göre bilgi bir bina gibidir. Bu binanın sağlam bir şekilde inşa edilebilmesi için temelinin güçlü olması gerekir. Descartes’in ünlü sözü “Düşünüyorum, o halde varım” sözü bir akıl yürütmenin sonuç cümlesidir. Bu akıl yürütmenin ilk önücülü, bildiğini sandığın tüm bilgileri yok sayarak, kendisinden asla şüphe edilemeyecek açık ve seçik kavramları bulmaktır.

Açık ve seçik kavramlar, temel bilgi yada inançlardır. Bu kavramların epistemik olarak gerekçelendirilmeleri için başka bir bilgi veya inanca ihtiyaç duyulmaz. Açık ve seçik kavramlar kendi kendilerini temellendiren veya gerekçelendiren kavramlardır. Diğer tüm bilgi ve inançlar bu kuşku götüremez, tartışılmaz veya herhangi bir çıkarımda bulunmadan var olan bu kavramlar üzerine inşa edilir.

Descartes’e göre açık ve seçik kavramlar yanılmaz ve kuşku duyulmaz özelliğe sahip oldukları için güvenilirdir. Bu kavramları temele alarak inşa edilen bilgi sistemi yıkılmaz bir güce ulaşır. Bu kavramları temele alarak ve bunlardan çıkarım yapılarak elde edilen bilgiler için kuşku yöntemi bir araç olarak kullanılır.

 

Yorum yaz