Filozoflar ilk çağ felsefe tarihi

Anaksimandros Kimdir?

Anaksimandros Kimdir

Anaksimandros MÖ 610 ile 546 yılları arasında yaşamış İyonya Okulu filozofudur. Babası Praksiades’tir. Thales’ten farklı olarak o, öğretilerini yazılı olarak bırakmıştır. “Peri Physeos” (Doğa Üzerine) adlı yazılı eseri bırakmıştır. Thales’in öğrencisidir. İlkçağ felsefe tarihi açısından önemli bir düşünürdür.

Anaksimandros bir filozof olduğu kadar doğa bilimcisidir de. Onun felsefi görüşleri ve bilimsel gözlemlere dayalı bilgileri iç içe geçmiştir. Anaksimandros’un yapmış olduğu bilimsel çalışmalar şöyledir:

  • Denizcilerin yön bulmasına yardımcı olmak için bir harita yapmıştır.
  • Ayı gözlemlemiş ve ayın kendi ışığını yaratmadığını, güneşten aldığını bulmuştur.
  • O dönemde bilinen dünyanın haritasını bir levha üzerine çizmiştir.
  • Güneş saatini bulan kişidir.
  • Tüm canlılığın suda başladığını, sonra bir kısmının karaya çıktığını iddia ettiği bir evrim görüşü vardır.
  • Dünyanın düz bir tepsi gibi değil silindir şeklinde olduğunu ileri sürmüştür. Gök, yerin etrafında döner.
  • Güneşin, dünyadan 27-28 kat daha büyük olduğunu ve yanan bir ateş olduğunu söylemiştir.

Anaksimandros’un Arkhe Anlayışı Nedir?

Anaksimandros’a göre bütün her şey ilki ve sonu olmayan bir tözden meydana gelir. Fakat bu töz hocası Thales’in düşündüğü manada su değildir. Ana töz yani “Arkhe”, diğer tözlere dönüşür ve onlarda birbirine.Bütün tözler bir mücadele içerisindedir. Fakat tanrılarında uyması gereken ve evreni dengeleyen bir yasa vardır.

Ona göre ana arkhe bilinen hiçbir element değildir. Eğer öyle olmuş olsaydı diğer tüm elementlere karşı mücadele ederek onları egemenliği altına alırdı. Su da dahil tüm elementler nicelik bakımından sınırlı ve nitelik bakımından belirlidir. Su, diğer tüm elementlerin ana arkhesi olsaydı, diğerleri onun içerisinde erirdi. Sudan sadece ıslak ve nemli olan şeyler türeyebilir fakat kuru ve sıcak şeyler değil.

Anaksimandros’a göre Aperion’un Özelliği

Anaksimandros’a göre su gibi nicelik bakımından sınırlı bir element dünyadaki sınırsız varlıkları açıklayamaz. Ana arkhe öyle olmalıki sonsuz sayıda madde ondan çıkabilmeli. Ayrıca dünyadaki tüm zıtlıkları tek bir maddeye indirgemek ona göre akıllıca olmaz. Ona göre arkhe duyumla elde edilemeyen, nicelik bakımından sınırsız ve nitelik bakımından belirsiz olan “aperion”dur. Aperion, sınırı olmayan manasına gelir. Aperion’a nitelik yüklenmez, çünkü onun niteliği sınırsızdır.

 

Yorum yaz