Felsefe Genel

Felsefe Ne Değildir?

Felsefe Ne Değildir

Felsefe ne değildir sorusu ilk başta saçma bir soru gibi gelebilir. Fakat ister felsefeyi sevsin isterse sevmesin herkes onu bir kalıba oturtmak istiyor. Bazen bu kalıplar felsefeye büyük geliyor ve felsefenin tanımını anlamsız alanları kapsayacak şekilde genişletiyor. Bazen de bu kalıplar felsefeye küçük geliyor ve felsefenin zenginliğini ortaya koyamıyor. Şimdi kısaca felsefe ne değildir bir göz atalım:

Felsefe Ne Değildir: Felsefe Sosyal Bilimlerin Bir Dalı Değildir

Felsefe ne değildir sorusuna cevap verirken şunu kesinlikle söyleyebiliriz ki, felsefe sosyal bilimlerin bir dalı değildir. Hatta felsefe bir bilim değildir. Felsefe ve bilim arasında büyük farklılıklar vardır. Her ne kadar var olan tüm bilimlerin babası olarak felsefe görülsede felsefe ile bilim ayrı alanlara sahip bilgi dallarıdır. Felsefe bir bilim değil, bilgi türüdür.

Felsefe ve bilim milattan önceki dönemlerde bir arada yürütülen bilgi türleriydi. Aslında felsefe ve bilimi bir araya getiren şey düşünürlerin hem felsefe hem de bilim ile uğraşmalarından kaynaklamaktadır. Örneğin Aristotales hem felsefeyle uğraşıyorken hem de biyoloji alanında önemli eserler kaleme alıyordu. Aynı şekilde Thales, Anaksimandros ve daha nice düşünür her iki alanla ilgilenmişlerdir.

Felsefe ve Bilimin Farkları

Felsefe ve bilim arasındaki temel farklar şöyledir:

  1. Felsefe varlığa bütünsel bir bakış açısıyla bakar. Bilim ise varlığı branşlarına ayırarak inceler.
  2. Felsefe varlığı incelerken temel aracı düşüncedir. Bilim varlığı incelerken deney ve gözleme başvurur.
  3. Felsefe doğası gereği subjektiftir yani öznel bakış açsına sahiptir. Oysa bilim varlığa objektif yani nesnel ve tarafsız bir gözle bakar.
  4. Felsefe kümülatif yani yığılan bir bilgi alanına sahiptir. Bu nedenle 1000 yıl önceki felsefeden daha ileride olduğumuzu iddia edemeyiz. Felsefe tarihi belli başlı sorulara verilmiş cevaplar yığınının tasnif edilmesidir. Oysa bilimde ise bir ilerlemeden bahsedilebilir. Tekerleğin icadı ile günümüz arasında bilimsel anlamda bir ilerlemeyi görebiliriz. Bilimde en son ortaya atılan bir bilgi doğru olarak kabul edilir. Oysa felsefe de bu söz konusu değildir.
  5. Felsefede kesinlik yoktur. Zaten bir bilgi kesinliğe ulaştıktan sonra felsefenin konusu olmaktan çıkar. Bilim de ise amaç kesin bilgilere ulaşmaktır.
  6. Felsefenin, insan duyularının ötekisindeki alanlarla uğraşan dalı metafiziktir. Bilimde ise bu alanlar sağlam kanıtlarla desteklenen teorilerle ifade edilir.
  7. Felsefe her zaman olanı değil olması gerekeni de ele alırken bilimde bu söz konusu değildir. Çünkü olması gerekenden yola çıkılan bir inceleme öznel değerleri içerir.
  8. Felsefe düşünme yoluyla yeni bilgiler yaratırken, bilim deney veya gözlem yoluyla bunu yapar.
  9. Bilimin çalışma alanı felsefeye nazaran daha sınırlıdır.
  10. Felsefe zihinsel argümanlar kullanıp bilgi üretirken, bilim deney temelli hipotezleri test etmeyi kullanarak yeni bilgiler üretir.

Felsefe ve Bilimin Ortak Yönleri

  1. Hem felsefe hem de bilimde bir inceleme yapılırken akla ve aklın ilkelerine uygun hareket etmek gerekir.
  2. Her iki alanda sorgulamayı ve her fikri körü körüne kabul etmemeyi temel yöntem olarak kullanır.
  3. Her iki alanda insanın merak, hayret ve şüphe duygularından dolayı ortaya çıkmıştır.
  4. Her iki alanda genel yasalara ulaşma amacı içerisindedir.
  5. Sistemli ve tutarlıdırlar.

Felsefe Paranormal Olayların İnceleme Alanı Değildir

Felsefe, tarih boyunca akıl ve mantık ilkelerine dayanan ve sistemli bilgiler üreten bir alan olmuştur. Dolayısı ile akla ve mantığa uymayan alanlar felsefenin ne konusu nede tanımı içerisinde yer alır. Felsefe ufolarla, cinlerle, meditasyonlarla ilgilenmez. Filozoflar büyücü veya uzaylı değildir.

Metafizik felsefenin bir kolu ve inceleme alanıdır. Metafizik ilk olarak Aristotales’in eserlerinin tasnif edilmesi için kullanılmıştır. Metafizik, fizik ötesi anlamına gelir. Fakat metafizik alanının konusu yine aklın ilkelerine dayanmak zorundadır. Hiçbir zaman metafizikle uğraşan filozofları bir araya gelip cin çağırken şeytana taparken göremezsiniz. Bu filozofların cin çağırmayacakları yada şeytana tapmayacakları anlamına gelmez. Burada dikkat edilmesi gereken, bu tarz eylemler yapılırken bunun felsefe olmadığı bilinmelidir. Dolayısı ile filozoflar felsefeyle ilgilenen kişiler olmasına rağmen her türlü eylemi veya düşünsel faaliyeti felsefe değildir.

Felsefe ve Din Aynı Şey Değildir

Felsefenin birçok alt disiplini vardır. Din, felsefenin alt disiplinlerinden biridir. Fakat bu, felsefenin bir din olduğu anlamına gelmez. Din belli başlı ritüelleri olan bir alandır. Bu ritüellerle kutsalına olan borcun ifa edildiği düşünülür. Oysa felsefenin böyle ritüelleri yoktur.

Dinin besleyici gücü inançlardır. Bu inançlar sorgulanamaz dogmalardan oluşur. Felsefe de ise dogmatik düşünceler yoktur. Fakat bu felsefe ve dinin iki rakip alan olarak gözükmemesine sebep vermemelidir. Her ikisi de ortak alanlara sahip olduğu gibi farklı araştırma konuları olan disiplinlerdir. Felsefe din birbirine karşıda değildir, birbirinin vazgeçilmez parçaları da değildir.

Tarih boyunca bazen felsefe ve din arasında yoğun etkileşim olmuştur. Özellikle 12. ve 13. yüzyılda İslam coğrafyasında felsefenin dinin üzerinde yoğun etkisi olduğu görülmektedir. Ortaçağ da ise dinin felsefe üzerinde daha baskın bir etkiye sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca felsefe nedir sorusunu merak ediyorsanız diğer yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Yorum yaz